معرفی آشیق های همدان
عاشیق نغمه سرایی است که ساز را با احساسات خاصی مینوازد و همزمان با آن آواز میخواند
از قدیم الایام سنت عاشقی در فرهنگ و زندگی روزمره ترکها رواج داشته است بر اساس حماسه نامه (( دده قورقود )) ریشه عاشیقها به قرن هفتم میلادی میرسد
یکی از اصلی ترین تاثیرهای سنت عاشقی پذیرش ارادی اسلام از سوی ترکها بود
درطول تاریخ اقوام ترک و فرمانروایان در سفرهای جنگی عاشیقها را با خود برده و با صدای دلنشین و حماسی آنها لشگریان را برای به وجد آورده و آنها را برای جنگ آماده میکردند
بزرگترین حادثه در تاریخ موسیقی به سلطنت رسیدن شاه اسماعیل صفوی بود
شاه اسماعیل پادشاهی شاعر بود که اشعاری در وصف حضرت علی (ع) سروده بود و همواره خودش را یک عاشیق به حساب می آورد و چنان به این هنر وابسته بود که در شعری همراه داشتن ساز را جز ارکان اربعه انسانیت شمرده است:
بوگون اله آلماز اولدوم من سازیم
عرشه دیرک دیرک چیخار آوازیم
دورد شئ واردیر هر قارینداشا لازیم
بیر علم بیر کلام بیر نفس بیر ساز
سنت عاشقی در زمان صفوی ها به اوج خود رسید
ولی در زمان پهلویها به دلیل ممنوع بودن خواندن و نوشتن به زبان ترکی این سنت کمرنگتر شد
با این وجود عاشیقها در شهرهای مختلف در قهوه خانه ها همچنان طراوت ساز و آواز ترکی را بر روح و روان مخاطبان جاری میساختند
این سنت در استان همدان نیز همچون سایر استانهای ترک نشین در فرهنگ مردم جاری میباشد
عاشیق در استان همدان عموماً به شخصی اطلاق میشود که نوازنده چگور است و در حین نواختن، به خواندن و نقل داستان میپردازد. غیر از نوازندگان چوگور که غالب عاشیقهای این استان را تشکیل میدهند، به نوازندگان تار که داستان نقل میکنند نیز عاشیق گفته میشود. از بین عاشیقها و نوازندگان موسیقی ترکی همدان (با چوگور، کمانچه، ویولون، تار، بالابان، دهل و غیره) میتوان از افراد ذیل نام برد:
🔴 چوگور:
عاشیق ارشد جلالی از روستای کرفس رزن٬
عاشیق حیدر محمودی و عاشیق آقامعلی(علی ورمزیاری)از کبودراهنگ
عاشیق محرمعلی نادری (شرّا قهاوند)
عاشیق عباس ملایری (غلامعباس غلامی)
خدایار علییاری روستای کوهین (کبودراهنگ)
اسماعیل بخشی (کبودراهنگ)
عاشیق عزیز صالحی
(عزیز کولی) از لتگاه لالجین
عاشیق علی خیر آبادی(شرّا)
عاشیق عزت (گنبد همدان)
عاشیق حسین آقامحمدی(گنبد همدان)
عاشیق احمد ( اسدآباد)
🔴تار:
عاشیق اکبر غفوری (کبودراهنگ)
عاشیق صحبت طاهری، خانمیرزا (کبودراهنگ)
عاشیق سلمان (روستای طاس قلعه کبودراهنگ)
🔴 ویولون:
عاشیق سلمان
عاشیق نجات
🔴 تنبور:
قدیر فرهادی(گندهجین)
🔴 سرنا و بالابان:
رحمانعلی دریایی (کبودراهنگ)
شیرویه محمدی (رزن)
@hamadan_turklari